Proste narzędzie ułatwiające podejmowanie ważnych życiowych decyzji.

Ostatnio, gdy próbowałam pomóc koleżance w podjęciu decyzji dotyczącej pracy związanej ze zmianą miejsca zamieszkania, przypomniałam sobie o prostej metodzie stosowanej w biznesplanach. Chodzi o analizę SWOT.

Psychologia podejmowania decyzji to dziedzina dość dobrze obwarowana wynikami eksperymentów. Wiemy, że,  im mniej mamy czasu lub wiedzy na temat sytuacji, tym bardziej intuicyjne staja się nasze decyzje. Działamy mniej racjonalnie. Zamiast plusów i minusów wybieramy skojarzenia. Opieramy się podobieństwo  do uprzednich doświadczeń i dokonanych wcześniej wyborów. Reagujemy emocjonalnie. Podobnie wtedy, kiedy odczuwamy stres, czujemy się przeciążeni bodźcami.

Sytuacje w których tak się zachowujemy dotyczą zwykle spraw błahych, takich jak zakupy . I z drugiej strony, mamy tu też momenty najbardziej skrajne, czyli np. ekstremalne zdarzenia, wymagające natychmiastowej reakcji. Jeden ruch i bardzo poważne konsekwencje.

Bywa jednak tak, że na podjęcie decyzji mamy trochę więcej czasu. Rozważamy zainicjowanie zmiany lub propozycja przychodzi do nas z zewnątrz. Wielu z nas instynktownie włącza wówczas tryb analizowania plusów i minusów. Zazwyczaj chcemy wybrać takie działanie, które będzie zmieniało naszą obecną sytuację na postrzeganą przez nas jako korzystniejsza. Dążymy też, nie tyle do sukcesu lub osiągnięcia celów, co do tego, żeby nie było nam gorzej niż obecnie. Wówczas, w usystematyzowaniu posiadanej wiedzy i przemyśleń, może pomóc właśnie analiza SWOT.

 

Analiza SWOT w kilku krokach.

  1. Na jednej kartce napisz decyzję nr.1 a na drugiej alternatywną np.:

zmiana pracy vs pozostanie na dotychczasowym stanowisku

wybranie samochodu marki a lub b.

poddanie się operacji teraz vs. poczekanie na interwencje chirurgiczną za pół roku

  1. Wybierz sfery życia, na które ma wpływ twoja decyzja np.:

 życie rodzinne, związek, uprawianie hobby, pieniądze, przyjaźń, dostęp do ulubionych miejsc, koszty, zdrowie

Przykładowo: zmiana miasta wpływa zwykle na kontakt z rodziną, przyjaciółmi, czasem na sposób spędzania wolnego czasu itd.

  1. Obie kartki podziel na 4 pola :

zalety, wady, szanse i zagrożenia

  1. Weź pierwszą wybraną dziedzinę życia lub wartość i wypisz wszystkie znane ci pozytywne oraz negatywne wpływy podjęcia decyzji 1 lub 2 np.:

Przy kryterium pasja, w sytuacji, w której decydujesz się na podjęcie działania typu zmiana pracy – moje zarobki będą wyższe, więc będzie mnie stać na lepszy sprzęt do mojego hobby, ale będę miała mniej czasu na jego uprawianie

Przy kryterium miejsce zamieszkania, zaniechanie zmiany wiąże się z zaletą taka jak: – mam w tym mieście znajomych oraz wadą – irytuje mnie stanie w korkach w drodze do pracy

  1. Dla tej samej dziedziny rozważ też prawdopodobne przyszłe pozytywne i negatywne konsekwencje np.:

 Kryterium hobby w sytuacji dokonania zmiany- dzięki kasie na turnieje okrzepnę w startowaniu, ale brak czasu sprawi, że będę zmęczona i być może porzucę pasję

Kryterium miejsce zamieszkania w alternatywie rezygnacja ze zmiany- mam tu blisko do rodziców, ale jest duży smog i boję się, że zachoruję.

Rozważ każdą wartość analizując ja przez pryzmat tych 8 pól.

  1. Zrób to samo z innymi sferami życia, na które może wpłynąć zmiana lub jej zaniechanie.
  2. Podsumuj, gdzie masz najwięcej pozytywów a najmniej minusów, na wejściu oraz w przyszłości. Rozważ przede wszystkim te 2,3 najważniejsze sfery twojego życia, w których dyskomfort może zniweczyć poprawę odczuwane w innych.

 

Tabela powinna wyglądać mniej więcej tak:

WARIANT 1                                                    

plusyminusy
szansezagrożenia

 

 

 

WARIANT 1

plusyminusy
szansezagrożenia

 

 

 

 

Warto pamiętać o tym, że czasami obecną sytuację odczuwamy na tyle negatywnie, że jesteśmy w stanie pogorszyć funkcjonowanie w niektórych obszarach, byle tylko dokonać zmiany. Wtedy rośnie znaczenie szans, czyli przewidywanych korzyści, które mogą, ale nie muszą się zrealizować. Tak to sobie zazwyczaj tłumaczymy – może teraz moja sytuacja się nie poprawi, ale otwierają się liczne możliwości.

Każdy z nas ma też indywidualny poziom cechy nazywanej skłonnością do ryzyka. Niektórzy, chętnie podejmują decyzję nawet wtedy, gdy niesie ze sobą liczne zagrożenia.

Dlatego w codziennym życiu raczej nie korzysta się z obliczeń matematycznych, czy statystycznych. Motywacja człowieka jest bardzo skomplikowana. Niemniej jednak, analiza SWOT może pomóc ogarnąć chaos, poprzez usystematyzowanie naszych przemyśleń.

komentarze

Dodaj komentarz